نسبیت خاص به نظارت شرایطهایی می پردازد که در آن اجسام با سرعت بسیار بالایی - در حدود سرعت نور و روشنایی - جنبش مینمایند. ما در معاش معمولی اینگونه سرعتهایی را تجارب نمیکنیم، ولی درصورتیکه جسمی بتواند به اینگونه سرعتهایی دست یابد، فیزیک حکم دهنده بر آن گوناگون خواهد بود. در اینحالت معادلات مکانیک کلاسیک نامعتبر میشوند و می بایست از معادلات جدیدی برای تعریف موقعیت فیزیکی حکم کننده بر مسیٔله بهره مند شد. در سرعتهای بالا پدیدههایی به اسم «اتساع فرصت» و «انقباض ارتفاع» مطرح معلم خصوصی فیزیک در تبریز میگردند.
زمانی که جسمی درحال جنبش با سرعت در حدود سرعت روشنایی میباشد، مجال برای آن کندتر سپری می شود. به عبارت دیگر، انگار مجال برای فرد سوار بر جت که با سرعت در حدود سرعت نور و روشنایی جنبش مینماید، اصطلاحا کِش میاید. بدین پدیده اتساع مجال میگویند. در پدیده انقباض ارتفاع، جسمی که با سرعت در حدود سرعت نوروروشنایی در جنبش میباشد، در راستای مسیر جنبش خویش منقبض می گردد؛ یعنی ارتفاع آن کاهش می یابد.
پرتوهای کیهانی بهخیر و خوبی میتوانند پدیده اتساع فرصت را برای ما تفصیل دهند. پرتوهای کیهانی از ذرات پرانرژی درست شدهاند که در دانا تکان مینمایند. وقتی کهاین ذرات به جو میرسند، در تاثیر اندرکنشهای پدیدآمده، ذراتی به اسم «میون» ساختوساز می شوند که بعضی از آنها به سطح زمین میرسند. ما امروزه حاذق هستیم میونها را با یاری آشکارسازها ردیابی کنیم.
یک میون قدمت کوتاهی داراست، به این ترتیب نباید انتظار داشت که آن را روی زمین ردیابی کرد - برهه زمانیوقتی که ارتفاع می کشد تا بعداز تشکیل در جو به زمین رسد، نسبت به ارتفاع قدمت آن بیشتر میباشد. بااینحالا، ازآنجاکه این ذرات با سرعتی در حدود سرعت نور و روشنایی تکان مینمایند، اثرات نسبیتی درخصوص آنها درستی مینماید. به همین استدلال قدمت آن ها از طریقه ما که ناظر بیرونی هستیم، وقت گیرخیس بهحیث می رسد (پدیده اتساع مجال) و می توانیم آنهارا آشکار کنیم.
نسبیت عام در فیزیک امروزی
بعداز آنکه اینشتین در سال ۱۹۱۵ عقیده نسبیت خاص را برای اجرام درحال تکان با سرعت اثبات ارایٔه بخشید، به سراغ حالتی رفت که در آن جنبش جسم عجلهدار میباشد. این نیاز به یک عقیده توسعه یافتهخیس و غامضخیس داشت. درحقیقت عقیده نسبیت عام گسترش عقیده نسبیت خاص میباشد.
در آن مجال مشکلی در ادراک اخلاق سیاره عطارد، در گردش بدور خورشید، وجود داشت. محققان دریافته بودند که نمیقدرت نقطه حضیض این سیاره را به امداد ضابطه گرانش نیوتن بهصحت انتخاب کرد - به عبارتیطور که میدانید سیارات در مدارهای بیضوی دور خورشید می چرخند. پس در نواحی خاصی، سیاره در مجاورتترین مسافت نسبت به خورشید بر مدار حرکتی خویش قرار می گیرد. بهاین منطقه خاص «نقطه حضیض» می گویند. تا قبل از اینشتین، پیشنهادهای مختلفی مطابق انحراف از ضابطه نیوتن ارایٔه گردیده بود، از جملهً وجود سیارهای دیگر که گرانش آن باعث مشکل می شود، البته هیچکدام چیره به حل نقص نشده بودند.
نسبیت خاص به نظارت شرایطهایی می پردازد که در آن اجسام با سرعت بسیار بالایی - در حدود سرعت نور و روشنایی - جنبش مینمایند. ما در معاش معمولی اینگونه سرعتهایی را تجارب نمیکنیم، ولی درصورتیکه جسمی بتواند به اینگونه سرعتهایی دست یابد، فیزیک حکم دهنده بر آن گوناگون خواهد بود. در اینحالت معادلات مکانیک کلاسیک نامعتبر میشوند و می بایست از معادلات جدیدی برای تعریف موقعیت فیزیکی حکم کننده بر مسیٔله بهره مند شد. در سرعتهای بالا پدیدههایی به اسم «اتساع فرصت» و «انقباض ارتفاع» مطرح معلم خصوصی فیزیک در تبریز میگردند.
زمانی که جسمی درحال جنبش با سرعت در حدود سرعت روشنایی میباشد، مجال برای آن کندتر سپری می شود. به عبارت دیگر، انگار مجال برای فرد سوار بر جت که با سرعت در حدود سرعت نور و روشنایی جنبش مینماید، اصطلاحا کِش میاید. بدین پدیده اتساع مجال میگویند. در پدیده انقباض ارتفاع، جسمی که با سرعت در حدود سرعت نوروروشنایی در جنبش میباشد، در راستای مسیر جنبش خویش منقبض می گردد؛ یعنی ارتفاع آن کاهش می یابد.
پرتوهای کیهانی بهخیر و خوبی میتوانند پدیده اتساع فرصت را برای ما تفصیل دهند. پرتوهای کیهانی از ذرات پرانرژی درست شدهاند که در دانا تکان مینمایند. وقتی کهاین ذرات به جو میرسند، در تاثیر اندرکنشهای پدیدآمده، ذراتی به اسم «میون» ساختوساز می شوند که بعضی از آنها به سطح زمین میرسند. ما امروزه حاذق هستیم میونها را با یاری آشکارسازها ردیابی کنیم.
یک میون قدمت کوتاهی داراست، به این ترتیب نباید انتظار داشت که آن را روی زمین ردیابی کرد - برهه زمانیوقتی که ارتفاع می کشد تا بعداز تشکیل در جو به زمین رسد، نسبت به ارتفاع قدمت آن بیشتر میباشد. بااینحالا، ازآنجاکه این ذرات با سرعتی در حدود سرعت نور و روشنایی تکان مینمایند، اثرات نسبیتی درخصوص آنها درستی مینماید. به همین استدلال قدمت آن ها از طریقه ما که ناظر بیرونی هستیم، وقت گیرخیس بهحیث می رسد (پدیده اتساع مجال) و می توانیم آنهارا آشکار کنیم.
نسبیت عام در فیزیک امروزی
بعداز آنکه اینشتین در سال ۱۹۱۵ عقیده نسبیت خاص را برای اجرام درحال تکان با سرعت اثبات ارایٔه بخشید، به سراغ حالتی رفت که در آن جنبش جسم عجلهدار میباشد. این نیاز به یک عقیده توسعه یافتهخیس و غامضخیس داشت. درحقیقت عقیده نسبیت عام گسترش عقیده نسبیت خاص میباشد.
در آن مجال مشکلی در ادراک اخلاق سیاره عطارد، در گردش بدور خورشید، وجود داشت. محققان دریافته بودند که نمیقدرت نقطه حضیض این سیاره را به امداد ضابطه گرانش نیوتن بهصحت انتخاب کرد - به عبارتیطور که میدانید سیارات در مدارهای بیضوی دور خورشید می چرخند. پس در نواحی خاصی، سیاره در مجاورتترین مسافت نسبت به خورشید بر مدار حرکتی خویش قرار می گیرد. بهاین منطقه خاص «نقطه حضیض» می گویند. تا قبل از اینشتین، پیشنهادهای مختلفی مطابق انحراف از ضابطه نیوتن ارایٔه گردیده بود، از جملهً وجود سیارهای دیگر که گرانش آن باعث مشکل می شود، البته هیچکدام چیره به حل نقص نشده بودند.
برای یادگیری موثرتر بهتر میباشد